Artroskopia – badanie, wskazania, przygotowanie

Artroskopia jest małoinwazyjnym zabiegiem operacyjnym pozwalającym na ocenę stawów. Pozwala ona zmniejszyć pooperacyjne dolegliwości bólowe, ryzyko powikłań oraz bardzo dokładne leczenie badanego stawu.

Co to jest artroskopia?

Artroskopia to nowoczesny typ badania stawów, który w ostatnich latach zyskał na popularności w świecie medycyny. Metoda ta polega na wprowadzeniu zestawu optycznego podłączonego do kamery (artroskopu) do wnętrza ciała poprzez nacięcie (porównywalne wielkością do dziurki do guzika). Obraz ten transmitowany jest do monitora wysokiej rozdzielczości, przez co lekarz prowadzący wraz z personelem jest w stanie dokładnie zobaczyć stan każdego stawu oraz podjąć odpowiednie działania zabiegowe. Podczas tej procedury chirurg może precyzyjnie określić staw i to wszystko bez wykonywania dużego dostępu operacyjnego, co jest ogromną zaletą artroskopii. Po wykonaniu oceny struktur wewnątrzstawowych chirurg wykonuje procedury naprawcze lub też usuwa struktury mające negatywny wpływ na jego funkcje.

Chirurgia artroskopowa a bezpieczeństwo zabiegu

Artroskopia jest zabiegiem bezpiecznym dla zdrowia pacjenta oraz stosunkowo szybkim (operacje trwają najczęściej od 45 minut do półtorej godziny). Nacięcia po artroskopii są bezbolesne, a pacjent może wrócić do domu już tego samego dnia lub w dniu następnym. Przykładem jest rehabilitacja po artroskopii kolana, która zazwyczaj przebiega bardzo szybko.

Zabiegi artroskopowe – korzyści

Wśród głównych zalet tej metody wyróżnia się przede wszystkim:

• niską inwazyjność,
• krótki czas pobytu w szpitalu,
• szybki powrót do pełni zdrowia po zabiegu,
• małe nacięcia,
• dużą precyzję (wyświetlany obraz podczas zabiegu jest powiększony),
• małe ryzyko powikłań.

Artroskopia jest zabiegiem odpowiednim dla pacjentów w każdym wieku. Bez problemu może być ona wykorzystana również dla kobiet w ciąży.

Artroskopia i chirurgia stawów

Artroskopia to metoda, która wykorzystywana jest do oceny i leczenia wielu stawów w ciele człowieka. Do najczęściej wykonywanych zabiegów zalicza się:

• artroskopia kolana (artroskopia stawu kolanowego),
• artroskopia barku,
• artroskopia biodra,
• artroskopia łokcia,
• artroskopia stawu skokowego,
• artroskopia nadgarstka,
• artroskopia kostki.

Artroskopia – wskazania do zabiegu

Artroskopia jest zabiegiem, który jest polecany wielu pacjentom. Obecnie badanie to przeprowadza się osób, które:

• są po urazach stawów np. w wyniku wypadku,
• mają niestabilne stawy,
• posiadają zmiany zwyrodnieniowe w stawie,
• cierpią na reumatoidalne zapalenie stawów,
• mają ciało obce w stawie,
• posiadają złamania śródstawowe,
• chorują na nowotwór w obrębie stawu.

Artroskopia diagnostyczna – na czym polega?

W dobie współczesnej diagnostyki obrazowej jaką oferuje radiologia – m.in. rtg, usg, tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (RM), czy też artrografiaTK lub RM jest to procedura wykonywana niezwykle rzadko. Zarezerwowana jest niemal wyłącznie do diagnostyki dolegliwości bólowych przy prawidłowych wynikach badań obrazowych, lub małoinwazyjnego pogrania materiału do badania histopatologicznego (mikroskopowego)

Kiedy przeprowadzić artroskopię diagnostyczną?

Jest wiele schorzeń, które mogą być leczone w sposób mało inwazyjny. Bardzo częstym wskazaniem są:

• ciała wolne
• uszkodzenia chrzętne: chrząstki stawowej lub struktur chrzęstnych wewnątrzstawowych, jak łąkotki, obrąbek
• złamania kostno-chrzęstne
• zapalenia
• uszkodzenia więzadłowe
• zmiany bliznowate, włóknienie śródstawowe

Artroskopia – przeciwwskazania

Chirurgia artroskopowa nie należy do inwazyjnych operacji i wielu pacjentów bez przeszkód może poddać się temu zabiegowi. Istnieje jednak niewielka grupa zastrzeżeń, które uniemożliwiają wykonanie drobnej operacji. Za przeciwwskazania do artroskopii uznaje się m.in.:

• stan zapalny obejmujący strukturę stawu poddawanego zabiegowi,

• pogorszenie stanu zdrowia organizmu np. w wyniku choroby lub obecności stanu zapalnego,

• problemy z krzepliwością krwi,

• brak możliwości wykonania znieczulenie ze względu na potencjalne lub obecne alergie.

Artroskopia – powikłania

Powikłania  po zabiegach mało-inwazyjnych występują dość rzadko. Natomiast  są nierozerwalnie związane z ryzykiem operacyjnym. Powikłania te dzielimy na swoiste dla niemal wszystkich zabiegów artroskopowych oraz takie, które są związane już z charakterem zabiegu czy obszaru anatomicznego (np. rekonstrukcje, biodro, kolano, bark). 

Te, które łączą się z z największym ryzykiem to powikłania infekcyjne. Wymagają najczęściej, kolejnego zabiegu artroskopowego lub otwartego celem usunięcia zapalenia. Czasami chirurg musi usunąć zrekonstruowane tkanki i wykonać zabieg naprawczy ponownie po wyleczeniu zapalenia.  Występują również powikłania zatorowo-zakrzepowe. Jakkolwiek, zastosowanie leczenia profilaktycznego okołozabiegowego zmniejszyło częstość ich występowania, to nadal stanowią zagrożenia życia i zdrowia i wymagają leczenia internistycznego lub naczyniowego.  Trzecim bardzo istotnym powikłaniem są uszkodzenia innych tkanek podczas operacji i ewentualne bliznowacenie śródstawowe. Wystąpienie tych powikłań znacznie wydłuża dojście do sprawności i wymaga bardzo często dodatkowych zaleceń.

Jak przygotować się do artroskopii?

Każdy pacjent przed zabiegiem otrzyma od lekarza prowadzącego szczegółowe wytyczne dotyczącego dokładnego przygotowania się do przeprowadzenia artroskopii. Do podstawowych czynności przed ustaleniem terminu operacji warto zaliczyć wykonanie badań diagnostycznych, takich jak USG, RTG lub rezonans magnetyczny, dzięki którym lekarz będzie mógł w pełni ocenić i rozpoznać występujące dysfunkcje w obrębie stawu.

Kilka dni przed zabiegiem lub zgodnie z zaleceniami specjalisty należy zaprzestać stosowania leków zawierających salicylany m.in. aspiryny, polopiryny, a także ibuprofenu – mają one bowiem działania niekorzystnie wpływające na proces krzepnięcia krwi.

Lekarz zaleci również przyjmowanie leków, których celem jest odpowiednie przygotowanie organizmu do zabiegu. Ponadto zaleca się zaprzestanie korzystania z jakichkolwiek używek m.in. alkoholu i papierosów. W dodatku tuż przed wykonaniem zabiegu (około 6-12 godzin) nie powinno się spożywać jedzenia – zabieg artroskopii zazwyczaj przeprowadzany jest na czczo.

Jak się ubrać na artroskopię?

Przed wykonaniem artroskopii warto zostawić wszystkie drogocenne rzeczy, takie jak biżuteria i zegarki w domu – poza miejscem wykonywania zabiegu. Warto przygotować wygodny strój, który nie krępuje ruchów, a jego zakładanie i zdejmowanie nie sprawi trudności pacjentowi. Doskonałym wyborem będzie rozpinana koszula i spodnie dresowe lub piżama dwuczęściowa.

Ile trwa zabieg artroskopii?

Artroskopia stawu trwa od pół godziny do dwóch godzin w zależności od rodzaju operowanego urazu i jego umiejscowienia. Większą część samej operacji stanowią procedury, czyli odpowiednie przygotowanie pacjenta m.in. poprzez podanie znieczulenia. Zazwyczaj zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu podpajęczynówkowym, dzięki czemu pacjent pozostaje przytomny, ale nie ma czucia w ciele od pasa w dół.

Jak przebiega zabieg artroskopii?

Podczas zabiegu artroskopii lekarz wykonuje niewielkie nacięcie skóry, poprzez które wprowadza do jamy stawu miniaturowe narzędzia chirurgiczne wyposażone w mikrokamerę, co pozwala mu wykonać precyzyjne działanie w obrębie struktury stawowej. W tym czasie może pobrać fragment struktur w celach diagnostycznych, usunąć lub oddzielić od stawu niestabilne bądź martwe struktury chrząstki, wykonać niewielkie nakłucia lub rekonstrukcję wybranych struktur i zakończyć zabieg poprzez zszycie fragmentów skóry.

Artroskopia – rehabilitacja

Rehabilitacja po zabiegu artroskopii jest niezwykle ważna i umożliwia powrót do pełnej sprawności w krótszym czasie. W naszym Centrum Medycyny Sportowej Fitmedica możesz skorzystać z konsultacji oraz indywidualnych sesji z fizjoterapeutą, dzięki którym dowiesz się, jak wykonać ćwiczenia dostosowane do Twoich możliwości fizycznych i rodzaju zabiegu.

Dobór ćwiczeń i zabiegów wprowadzanych stopniowo w dużej mierze zależy od rodzaju wykonanej operacji. W przypadku artroskopii kolana już w ciągu drugiej doby po zabiegu pod okiem fizjoterapeuty można rozpocząć ćwiczenia usprawniające poruszanie się. Inaczej jest w przypadku rehabilitacji po zabiegu artroskopii barku – pacjenci w pierwszej kolejności przed wdrożeniem ćwiczeń o charakterze prozdrowotnym powinni zadbać o właściwe usztywnienie stawu przy pomocy ortezy lub temblaku przez okres od jednego do nawet dwóch tygodni. Jeśli rozważasz zabieg lub masz już zalecenie operacyjne, warto wcześniej omówić szczegóły ze specjalistą – wybierz leczenie ortopedyczne w Warszawie.

Operacje mogą być wykonane w ramach NFZ jak i komercyjnie.