Pacjentom, którym dokuczają dolegliwości bólowe związane ze stanem zapalnym lub obrzękiem w obrębie stawów, takich jak: kolanowy, biodrowy, barkowy czy nadgarstkowy, ulgę może przynieść zastosowanie blokady sterydowej do takiego stawu. Jest to zabieg polegający na ostrzyknięciu stawu, więzadła, ścięgna, mięśni, czy też torebki stawowej lekiem o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Zabieg ten pozwala dodatkowo zredukować ilość przyjmowanych doustnie leków przeciwbólowych, co korzystnie wpływa na błonę śluzową żołądka, wątrobę i nerki.
Pamiętajmy, że zabieg ten nie likwiduje przyczyny problemu – wspomaga jedynie terapię. Zastosowanie blokady powoduje wyciszenie stanu zapalnego i zmniejszenie obrzęku, a to z kolei umożliwia prowadzenie działań rehabilitacyjnych lub poprawia funkcjonowanie stawu w okresie oczekiwania na operację.
W artykule dowiesz się:
Wskazania do zabiegu blokady sterydowej
Wskazaniem do wykonania blokady sterydowej do stawów obwodowych są:
- przewlekłe bóle stawów, ścięgien, mięśni,
- choroby zapalne stawów,
- choroby zwyrodnieniowe stawów,
- zapalenia kaletek (podbarkowych, przykrętarzowych),
- “łokieć tenisisty”,
- “łokieć golfisty”,
- ostrogi piętowe,
- zespoły uciskowe (np. zespół cieśni nadgarstka),
- palec zatrzaskujący.
Blokada sterydowa – przeciwwskazania do zabiegu
Przeciwwskazaniami do wykonania zabiegu blokady sterydowej do stawów obwodowych są:
- uczulenie na składniki preparatu,
- cukrzyca (warunkowo),
- infekcje grzybicze i wirusowe,
- choroba wrzodowa,
- ciąża i laktacja,
- nadciśnienie tętnicze (warunkowo).
Przygotowanie do zabiegu
Podanie blokady sterydowej do stawów obwodowych nie wymaga specjalnego przygotowania ze strony Pacjenta. Nie ma konieczności pozostawania na czczo. Nie należy odstawiać leków przyjmowanych przewlekle. O stosowaniu leków obniżających krzepliwość krwi trzeba bezwzględnie poinformować lekarza. Szczegółowe informacje o przygotowaniu do zabiegu, lekarz przekaże Państwu podczas konsultacji.
Przebieg zabiegu blokady
Blokada sterydowa ma formę zastrzyku, dlatego jest badaniem mało inwazyjnym i relatywnie bezpiecznym. Sam zabieg trwa około 15-30 minut, a pacjent po jego zakończeniu może udać się do domu.
Przed zabiegiem lekarz oczyści płynem antyseptycznym okolicę podania leku. Następnie wykona iniekcję ze sterydu z dodatkiem lub bez leku miejscowo znieczulającego. Miejsce wkłucia będzie zabezpieczone opatrunkiem. W okolicy podania leku może przejściowo wystąpić opuchlizna lub zaczerwienienie. Efekt działania glukokortykosterydów najczęściej jest zauważalny po 1-2 dniach, a dolegliwości bólowe powinny ustąpić w ciągu 3-7 dni. U większości Pacjentów blokada znosi całkowicie dolegliwości bólowe, co pozwala na rozpoczęcie intensywnej rehabilitacji w celu utrwalenia efektu. Działanie blokady sterydowej do stawów obwodowych utrzymuje się od kilku tygodni do nawet roku.
Blokada sterydowa do stawów i tkanek miękkich – co jeszcze warto wiedzieć.
Blokada sterydowa jest nazywana także blokadą ortopedyczną lub blokadą przeciwbólową stawów. Blokadę bardzo często stosuje się do uśmierzania bólu w stawach intensywnie eksploatowanych podczas uprawiania sportu – przykładem jest blokada stawu łokciowego. Blokadę zakłada się między innymi na łokieć tenisisty (zmiany przyczepów ścięgien o charakterze przeciążeniowym), czy łokieć golfisty (zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej). Oba te schorzenia – wbrew swojej nazwie – nie występują jedynie u sportowców. Jako że często powodują je nakładające się na siebie mikrourazy oraz przeciążenia, pojawiają się także u osób wykonujących pracę fizyczną, manualną i typowo biurową.
Blokada sterydowa ma też nierzadko formę zastrzyku w nadgarstek, najczęściej dla uśmierzenia bólu związanego z zespołami uciskowymi. Z kolei blokadę stawów kończyn dolnych stosuje się do – między innymi – łagodzenia bólów o charakterze zwyrodnieniowym. Stosuje się też w bólowych zespołach korzeniowych kręgosłupa.
Aby umówić się na konsultację lekarską u ortopedy lub reumatologa i zabieg blokady stawów, skontaktuj się z nami. Gwarantujemy krótki czas oczekiwania i specjalistyczną pomoc w naszej klinice w Warszawie.
Jakie sterydy stosuje się na stawy?
O zastosowaniu konkretnego leku decyduje lekarz po przeanalizowaniu choroby lub urazu, stanu zdrowia pacjenta, ewentualnych uczuleń i innych indywidualnych czynników. W trakcie iniekcji do stawu lub innej struktury podaje się zwykle lek, który zawiera:
- środek znieczulający,
- steryd, czyli środek przeciwzapalny (np. kortyzon, hydrokortyzon oraz prednizolon).
Jak powiedzieliśmy, działanie sterydów podawane w tej formie jest zauważalne szybko, zazwyczaj już po 1-2 dniach, a efekty blokady mogą być długotrwałe, szczególnie przy wdrożeniu właściwej rehabilitacji.
Alternatywa dla blokady sterydowej – terapia osoczem
Inną metodą terapeutyczną, która może być pomocna przy omawianych schorzeniach, jest terapia osoczem (PRP, skrót od angielskiej nazwy Platelet Rich Plasma).
Terapia ta polega na pobraniu krwi pacjenta, a następnie na odwirowaniu jej w celu uzyskania osocza bogatego w płytki krwi. Osocze, czyli substancja bogata w czynniki wzrostu (płytki krwi są dodatkowo aktywizowane w laboratorium), jest następnie wstrzykiwana w miejsce, w którym występuje stan zapalny lub inne nieprawidłowości, na przykład po urazie. PRP jest stosowane w wielu gałęziach medycyny, jednak szczególnie ważne jest w ortopedii, medycynie sportowej i reumatologii. Z metody tej korzysta także medycyna estetyczna.
Efekty stosowania osocza bogatopłytkowego (w kontekście stawów i innych struktur narządów ruchu) to przede wszystkim:
- Przyspieszenie regeneracji tkanek – osocze bogatopłytkowe stymuluje procesy naprawcze w uszkodzonych mięśniach, więzadłach, ścięgnach, chrząstkach czy przestrzeniach wewnątrzstawowych.
- Uśmierzenie bólu – terapia PRP skutecznie zmniejsza ból związany z przewlekłymi schorzeniami więzadeł, ścięgien i stawów, takich jak choroby zwyrodnieniowe, reumatyczne czy zapalenia ścięgien.
- Zwiększenie mobilności, poprawa zakresu ruchu w stawach.
Dzięki terapii osoczem pacjenci mogą czasem uniknąć inwazyjnych zabiegów chirurgicznych, obarczonych większym ryzykiem. Iniekcje PRP są bezpieczne, a ryzyko powikłań czy objawów niepożądanych jest niskie. Ponieważ osocze pochodzi z krwi pacjenta, znikome jest także ryzyko reakcji alergicznych czy przeniesienia chorób zakaźnych.
Przeczytaj więcej: Iniekcje PRP (osocze bogatopłytkowe) – co warto wiedzieć na ten temat?
- , Corticosteroid Injections for Common Musculoskeletal Conditions, American Family Physician, 2015; 92(8): 694-699
- Blokada sterydowa - wskazania i przebieg (materiały dla pacjentów), Medycyna Praktyczna (mp.pl)
To zabieg polegający na podaniu zastrzyku z kortykosteroidu (leku przeciwzapalnego), często w połączeniu ze środkiem znieczulającym, bezpośrednio w okolicę objętą bólem: do stawu, kaletki lub przyczepu ścięgna. Działa miejscowo, silnie zmniejszając stan zapalny i ból. Stosuje się ją, gdy inne metody nie przynoszą wystarczającej ulgi.
Środek znieczulający działa niemal od razu, dlatego ulga bywa odczuwalna zaraz po zastrzyku. Właściwe, przeciwzapalne działanie sterydu pojawia się zwykle po 1-2 dobach i może utrzymywać się od kilku tygodni do kilku miesięcy. Czas działania zależy od preparatu i leczonego schorzenia.
Sam zastrzyk wiąże się z niewielkim bólem przy ukłuciu i krótkim uczuciem rozpierania w trakcie podawania leku. Dzięki dodatkowi środka znieczulającego dyskomfort szybko mija. Zabieg jest krótki i zwykle dobrze tolerowany.
Zwykle zaleca się maksymalnie około 3-4 zastrzyki w to samo miejsce w ciągu roku. Zbyt częste powtarzanie może osłabiać tkanki, ścięgna i chrząstkę. Dlatego blokada jest elementem szerszego leczenia (z fizjoterapią), a nie metodą stosowaną w nieskończoność.
Po zabiegu możliwe są przejściowy wzrost bólu, zaczerwienienie czy chwilowe podniesienie poziomu cukru we krwi, dlatego osoby z cukrzycą powinny przez kilka dni częściej kontrolować glikemię. Rzadziej zdarzają się zaniki tkanek, osłabienie ścięgien czy infekcja stawu. Przeciwwskazania, na przykład aktywne zakażenie, ocenia lekarz przed zabiegiem.
Blokada przede wszystkim wycisza ból i stan zapalny, co daje ulgę i okno na skuteczniejszą rehabilitację, ale zwykle nie usuwa przyczyny dolegliwości. Najlepsze efekty daje połączenie jej z fizjoterapią i modyfikacją obciążeń. W części schorzeń, na przykład w cieśni nadgarstka, może pomóc odłożyć lub uniknąć operacji.
