- , Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (DC/TMD) for Clinical and Research Applications, Journal of Oral & Facial Pain and Headache, 2014; 28(1): 6-27
- , Temporomandibular disorders: old ideas and new concepts, Cephalalgia, 2017; 37(7): 692-704
Tak. Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego i mięśni żucia (TMD) mogą dawać ból promieniujący do skroni, okolicy za uchem, twarzy i karku, łatwo mylony ze zwykłym bólem głowy. Dzieje się tak, bo napięte mięśnie żucia i przeciążony staw przenoszą ból na sąsiednie okolice. Dlatego nawracający ból głowy z dolegliwościami szczęki warto skojarzyć z TMD.
Typowe są ból twarzy i okolicy stawu, klikanie lub przeskakiwanie przy otwieraniu ust, uczucie blokowania żuchwy oraz trudność z szerokim otwarciem. Często towarzyszą im ból głowy, napięcie mięśni karku, czasem szumy w uszach lub zawroty głowy. Objawy nasilają się przy żuciu i zaciskaniu zębów.
Przyczyny zwykle nakładają się na siebie. Znaczenie ma stres prowadzący do zaciskania i zgrzytania zębami (bruksizm), nieprawidłowy zgryz, utrata zębów lub źle dopasowane uzupełnienia protetyczne, a także przeciążenia i urazy. Często to połączenie czynników, a nie jedna konkretna wada.
Bruksizm to mimowolne zaciskanie i zgrzytanie zębami, najczęściej w nocy lub w stresie. Powtarzane, silne napięcie przeciąża mięśnie żucia i staw skroniowo-żuchwowy, co sprzyja bólowi głowy, szczęki i ścieraniu zębów. Dlatego leczenie TMD często obejmuje też ograniczanie bruksizmu.
Leczenie jest zwykle wielodyscyplinarne i zachowawcze. Stomatolog ocenia zgryz i często zaleca szynę (nakładkę) odciążającą staw oraz chroniącą zęby, a fizjoterapeuta pracuje nad mięśniami żucia, szyją i ruchomością stawu technikami manualnymi. Pomaga też redukcja stresu i ograniczenie nawyku zaciskania zębów. Plan dobiera się indywidualnie.
Dobrym punktem wyjścia jest stomatolog, który oceni zgryz, staw i ewentualny bruksizm, oraz fizjoterapeuta zajmujący się stawem skroniowo-żuchwowym. Przy nasilonych lub przewlekłych bólach głowy warto skonsultować się także z lekarzem, by wykluczyć inne przyczyny. Współpraca tych specjalistów daje najlepsze efekty.

