- , 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of chronic coronary syndromes, European Heart Journal, 2020; 41(3): 407-477
- , Coronary Artery Disease, AHA, Materiał edukacyjny dla pacjentów
To stan, w którym mięsień sercowy otrzymuje za mało tlenu, bo zwężone tętnice wieńcowe dostarczają zbyt mało krwi. Najczęstszą przyczyną jest miażdżyca tych tętnic. Choroba może mieć postać stabilną, z dolegliwościami przy wysiłku, lub ostrą, gdy dochodzi do nagłego zamknięcia naczynia i zawału.
Typowy jest ból lub ucisk w klatce piersiowej, czasem promieniujący do barku, ramienia czy żuchwy, pojawiający się przy wysiłku lub stresie i ustępujący w spoczynku. Towarzyszyć mu mogą duszność i szybkie męczenie się. Silny, długotrwały ból w klatce, zwłaszcza w spoczynku, może oznaczać zawał i wymaga pilnej pomocy.
Natychmiastowej pomocy wymaga silny, długo niemijający ból lub ucisk w klatce, zwłaszcza promieniujący do ramienia czy żuchwy, z dusznością, potami i lękiem. To możliwe objawy zawału serca. W takiej sytuacji nie należy czekać ani prowadzić samochodu, tylko zadzwonić pod numer alarmowy 112 lub 999.
Podstawą jest ocena objawów i czynników ryzyka oraz EKG, w tym próby obciążeniowe. Pomocne są badania obrazowe serca, a stan tętnic wieńcowych najlepiej obrazuje koronarografia lub tomografia tętnic wieńcowych. Wybór badań zależy od objawów i ryzyka, a o nich decyduje kardiolog.
Leczenie łączy zmianę stylu życia, leki i, w razie potrzeby, zabiegi. Stosuje się między innymi leki obniżające cholesterol, przeciwpłytkowe i poprawiające pracę serca. Przy istotnych zwężeniach wykonuje się zabieg poszerzenia tętnicy ze stentem (angioplastykę) lub pomostowanie (by-passy). Decyzję dobiera się indywidualnie.
Najwięcej daje kontrola czynników ryzyka: niepalenie, leczenie nadciśnienia, cukrzycy i wysokiego cholesterolu, utrzymanie prawidłowej masy ciała, zdrowa dieta i regularna aktywność fizyczna. Te same działania spowalniają miażdżycę i chronią przed zawałem oraz udarem.

