Echo serca, czyli echokardiografia, to jedno z najważniejszych i najczęściej wykonywanych badań obrazowych w kardiologii. Umożliwia szczegółową ocenę budowy serca, jego pracy oraz przepływu krwi przez jamy i zastawki. Jest badaniem nieinwazyjnym i bezpiecznym, dlatego może być wykonywane zarówno profilaktycznie, jak i wielokrotnie w trakcie monitorowania chorób serca.
W artykule dowiesz się:
Na czym polega badanie echo serca?
Echokardiografia wykorzystuje ultradźwięki (fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości), które odbijając się od struktur serca, tworzą ich obraz na monitorze aparatu USG w czasie rzeczywistym.
Najczęściej wykonywaną formą badania jest echokardiografia przezklatkowa (TTE) – głowica aparatu przykładana jest do klatki piersiowej pacjenta.
W wybranych sytuacjach klinicznych stosuje się echokardiografię przezprzełykową (TEE), która zapewnia dokładniejszą ocenę struktur serca (szczególnie zastawek, przedsionków i uszka lewego przedsionka). Badanie to polega na wprowadzeniu cienkiej sondy do przełyku.
Echo serca jest badaniem bezbolesnym i bezpiecznym. W przypadku TTE nie wymaga żadnego znieczulenia, natomiast TEE wykonywane jest zwykle w znieczuleniu miejscowym gardła.
Co można ocenić dzięki echokardiografii?
Podczas badania lekarz kardiolog ocenia m.in.:
- wielkość i kształt jam serca,
- grubość i ruchomość ścian mięśnia sercowego,
- globalną i regionalną kurczliwość serca,
- funkcję zastawek (otwieranie i zamykanie),
- obecność wad anatomicznych, skrzeplin lub płynu w worku osierdziowym.
Bardzo istotnym elementem badania jest echokardiografia dopplerowska, która umożliwia ocenę kierunku i prędkości przepływu krwi. Dzięki niej możliwe jest wykrywanie:
- niedomykalności i zwężeń zastawek,
- przecieków,
- podwyższonego ciśnienia w krążeniu płucnym.
Echo serca pozwala więc ocenić zarówno budowę, jak i dynamiczną pracę serca, co czyni je kluczowym narzędziem w diagnostyce chorób układu krążenia.
Jakie choroby wykrywa echo serca?
Zakres diagnostyczny echokardiografii jest bardzo szeroki. Badanie to umożliwia rozpoznanie m.in.:
Chorób zastawek serca takich jak zwężenie lub niedomykalność zastawki mitralnej, aortalnej, trójdzielnej czy płucnej. Echo serca służy również do kontroli efektów leczenia, np. po zabiegach kardiochirurgicznych lub implantacji protez zastawek.
Niewydolności serca zarówno z obniżoną, jak i zachowaną frakcją wyrzutową. Badanie pozwala ocenić stopień upośledzenia funkcji skurczowej i rozkurczowej serca.
Kardiomiopatii przerostowej, rozstrzeniowej i restrykcyjnej, w których dochodzi do zmian strukturalnych i czynnościowych mięśnia sercowego.
Wad wrodzonych serca takich jak ubytki w przegrodach, nieprawidłowości zastawek czy zaburzenia przebiegu dużych naczyń.
Skrzeplin i tętniaków szczególnie w obrębie lewej komory lub lewego przedsionka, które mogą stanowić źródło zatorów (np. udaru mózgu).
Guzów serca, czyli rzadkich zmian nowotworowych, takich jak śluzaki przedsionków.
Echo serca bywa także pomocne w diagnostyce zapalenia mięśnia sercowego, choć w wielu przypadkach wymaga ono uzupełnienia o inne badania (np. rezonans magnetyczny).
Kiedy warto wykonać echo serca?
Echokardiografia jest zalecana zarówno u pacjentów z objawami chorób serca, jak i profilaktycznie u osób z grup zwiększonego ryzyka.
Najczęstsze wskazania do wykonania echo serca to:
- bóle w klatce piersiowej,
- duszność i szybkie męczenie się,
- kołatania serca, zaburzenia rytmu,
- omdlenia lub zawroty głowy,
- szmery sercowe stwierdzone w badaniu osłuchowym,
- nieprawidłowe wyniki EKG lub RTG klatki piersiowej,
- nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, choroby serca w rodzinie.
Wczesna diagnostyka pozwala zapobiec rozwojowi poważnych powikłań, takich jak niewydolność serca, udar mózgu czy nagłe zdarzenia sercowe.
Echo serca a inne badania kardiologiczne
Choć echo serca jest badaniem pierwszego wyboru w diagnostyce wielu chorób, w niektórych sytuacjach konieczne jest jego uzupełnienie innymi metodami, takimi jak:
- rezonans magnetyczny serca (MRI),
- tomografia komputerowa (CT),
- koronarografia (inwazyjna ocena tętnic wieńcowych),
- próby wysiłkowe.
Przykładem schorzenia, w którym echo serca nie wystarcza do pełnej oceny, jest choroba niedokrwienna serca – w jej diagnostyce kluczową rolę odgrywają badania oceniające tętnice wieńcowe.
Co warto wiedzieć przed badaniem?
Echo przezklatkowe (TTE) nie wymaga żadnego przygotowania – nie trzeba być na czczo ani odstawiać leków.
Echo przezprzełykowe (TEE) wymaga kilkugodzinnej przerwy w jedzeniu oraz podpisania świadomej zgody.
Czas badania wynosi zwykle 15–30 minut.
Ile kosztuje echo serca?
W przychodni Fitmedica w Warszawie badanie echo serca (dzieci i dorosłych) kosztuje w 2026 roku 250 zł. Szczegółowe informacje dostępne są w aktualnym cenniku.