Łokieć golfisty to schorzenie przeciążeniowe określane medycznie jako zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej. Mimo nazwy dolegliwość ta nie dotyczy wyłącznie osób grających w golfa – często pojawia się u pracowników fizycznych, sportowców oraz osób wykonujących powtarzalne ruchy nadgarstka. Objawia się bólem po wewnętrznej stronie łokcia, który może utrudniać codzienne czynności, takie jak podnoszenie przedmiotów czy zaciskanie dłoni. Wczesna diagnoza i odpowiednia rehabilitacja znacząco zwiększają szanse na pełny powrót do sprawności.
W artykule dowiesz się:
Na czym polega łokieć golfisty?
Łokieć golfisty to przeciążeniowe uszkodzenie ścięgien mięśni zginaczy nadgarstka, które przyczepiają się do przyśrodkowej części łokcia. W wyniku długotrwałych mikrourazów dochodzi do powstania stanu zapalnego oraz zmian degeneracyjnych w obrębie przyczepów ścięgnistych.
Schorzenie rozwija się stopniowo i najczęściej jest efektem przewlekłego przeciążenia, a nie jednorazowego urazu. Powtarzalne ruchy zginania nadgarstka oraz silny chwyt prowadzą do nadmiernego napięcia struktur ścięgnistych, co z czasem wywołuje ból i ograniczenie funkcji kończyny.
Kto jest najbardziej narażony?
Choć nazwa sugeruje związek z golfem, problem dotyczy znacznie szerszej grupy osób. Ryzyko rośnie w przypadku:
- pracy wymagającej powtarzalnych ruchów ręki (np. mechanicy, monterzy, pracownicy budowlani),
- sportów jednoręcznych (tenis, tenis stołowy, łucznictwo, golf) i siłowych,
- intensywnych treningów bez odpowiedniej rozgrzewki,
- nieprawidłowej techniki wykonywania ćwiczeń,
- długotrwałego przeciążenia nadgarstka.
Najczęściej schorzenie występuje u osób w wieku 30–50 lat, jednak może pojawić się również u młodszych, aktywnych fizycznie pacjentów.
Objawy, których nie należy ignorować
Podstawowym objawem jest ból po wewnętrznej stronie łokcia, który może promieniować w dół przedramienia. Dolegliwości nasilają się podczas:
- zaciskania dłoni w pięść,
- podnoszenia cięższych przedmiotów,
- zginania nadgarstka przeciw oporowi,
- wykonywania ruchów obrotowych przedramienia.
W zaawansowanym stadium ból może utrzymywać się nie tylko podczas ruchu, ale również w spoczynku oraz w nocy, znacząco ograniczając sprawność ręki i utrudniając codzienne funkcjonowanie. Nieleczone schorzenie może przejść w stan przewlekły, co dodatkowo zmniejsza zakres ruchu i utrudnia powrót do pełnej aktywności.
Jak wygląda diagnostyka?
Rozpoznanie opiera się głównie na badaniu klinicznym przeprowadzonym przez lekarza ortopedę lub fizjoterapeutę. Specjalista ocenia lokalizację bólu oraz wykonuje testy oporowe, które wywołują charakterystyczne dolegliwości.
W przypadku wątpliwości lub przewlekłego przebiegu pomocne mogą być badania obrazowe, takie jak:
- USG – umożliwiające ocenę stanu ścięgien,
- rezonans magnetyczny – stosowany przy bardziej zaawansowanych zmianach.
Wczesna konsultacja ze specjalistą zwiększa skuteczność leczenia zachowawczego.
Leczenie łokcia golfisty
W większości przypadków leczenie ma charakter zachowawczy i koncentruje się na zmniejszeniu stanu zapalnego oraz odbudowie przeciążonych struktur.
Podstawowe metody terapii obejmują:
- czasowe ograniczenie aktywności wywołującej ból,
- stosowanie zimnych okładów w fazie ostrej,
- farmakoterapię przeciwzapalną (zgodnie z zaleceniem lekarza),
- fizjoterapię z ćwiczeniami wzmacniającymi i rozciągającymi,
- terapię manualną i techniki pracy na tkankach miękkich,
- stosowanie opasek stabilizujących.
Systematyczna rehabilitacja jest kluczowa – nawet po ustąpieniu bólu należy kontynuować ćwiczenia, aby zapobiec nawrotom.
Kiedy rozważa się leczenie zabiegowe?
Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi poprawy przez kilka miesięcy, lekarz może rozważyć dodatkowe metody, takie jak iniekcje sterydowe czy terapie regeneracyjne. Zabieg operacyjny jest stosowany rzadko i dotyczy przypadków przewlekłych, opornych na inne formy leczenia.
Operacja stanowi ostateczność i obejmuje niewielki odsetek pacjentów.
Jak zapobiegać nawrotom?
Profilaktyka opiera się na:
- prawidłowej technice pracy i ćwiczeń,
- regularnych przerwach podczas pracy manualnej,
- stopniowym zwiększaniu obciążeń treningowych,
- wzmacnianiu mięśni przedramienia,
- odpowiedniej rozgrzewce przed wysiłkiem.
Dbanie o ergonomię i kontrolę obciążeń znacząco zmniejsza ryzyko ponownego przeciążenia ścięgien.
Bibliografia
Gaździk T., Ortopedia i traumatologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009.
Dziak A., Tayara S., Urazy i uszkodzenia w sporcie, Wydawnictwo Kasper, Kraków 2000.
Lenoir H., Mares O., Carlier Y., et al., “Management of lateral epicondylitis.” Orthopaedics & Traumatology: Surgery & Research 2019; 105(8S): S241–S246. doi:10.1016/j.otsr.2019.09.004
Bonczar M., Radło W., Reichert P., et al., “Treatment Options for Tennis Elbow – An Umbrella Review.” Folia Medica Cracoviensia 2023; 63(3): 31–58. doi:10.24425/fmc.2023.147213