- , Failure to Thrive: A Practical Guide, American Family Physician, 2016; 94(4): 295-299
- Jak stwierdzić, czy dziecko ma niedowagę (materiały dla pacjentów), Medycyna Praktyczna (mp.pl)
O niedowadze mówimy, gdy masa ciała dziecka jest zbyt niska w stosunku do wieku, wzrostu i płci, co ocenia się na siatkach centylowych. Liczy się nie pojedynczy pomiar, lecz trend wzrastania w czasie. Samo szczupłe dziecko, które rośnie i rozwija się prawidłowo, nie musi mieć problemu.
Najczęściej jest to zbyt mała podaż kalorii i składników odżywczych, ale przyczyną bywają też choroby, na przykład celiakia, alergie, infekcje, zaburzenia wchłaniania czy choroby tarczycy. Wpływ mają również geny, apetyt i czynniki psychiczne. Ustalenie przyczyny jest podstawą dalszego postępowania.
Niepokojące jest, gdy dziecko nie przybiera na wadze, chudnie, spada na siatkach centylowych albo gdy niedowadze towarzyszą inne objawy: biegunki, bóle brzucha, częste infekcje, osłabienie czy gorszy rozwój. Wtedy warto zgłosić się do pediatry. Stały spadek pozycji centylowej to ważny sygnał.
Lekarz zaczyna od oceny wzrastania i wywiadu, a w razie potrzeby zleca badania, na przykład morfologię, poziom żelaza i ferrytyny, próby wątrobowe i nerkowe, TSH oraz badania w kierunku celiakii czy zakażeń. Zakres badań dobiera się indywidualnie do objawów. Celem jest wykluczenie choroby, która utrudnia przybieranie na wadze.
Podstawą jest wartościowa, urozmaicona dieta o odpowiedniej kaloryczności, regularne posiłki i spokojna atmosfera przy jedzeniu, bez przymuszania. Pomocna bywa współpraca z dietetykiem, a przy chorobie podstawowej jej leczenie. Chodzi o zdrowy przyrost, a nie dokarmianie wysokokalorycznymi, ubogimi odżywczo produktami.
Długotrwały niedobór masy ciała i niedożywienie mogą zaburzać wzrost, rozwój, odporność i koncentrację. Dlatego nie warto bagatelizować problemu, zwłaszcza gdy się utrzymuje lub pogłębia. Wcześnie rozpoznana przyczyna i odpowiednie postępowanie zwykle pozwalają dziecku wrócić na właściwą ścieżkę rozwoju.




