Przy niedoczynności tarczycy jest produkowana zbyt mała ilość potrzebnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu hormonów.

Niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy to stan, w którym tarczyca nie produkuje wystarczającej ilości ważnych dla życia hormonów. Jest to przyczyną zaburzenia przebiegu wielu szlaków metabolicznych w organizmie. Choroba rzadko manifestuje się na wczesnym etapie rozwoju, w miarę upływu czasu może jednak wywołać wiele problemów zdrowotnych, m.in.: otyłość, bóle stawów, niepłodność czy chorobę serca. Kobiety po 60 r.ż. maja zwiększone ryzyko niedoczynności tarczycy.

Powszechnie dostępne są testy laboratoryjne, które pozwalają na oznaczenie stężenia poszczególnych hormonów we krwi. Leczenie substytucyjne za pomocą syntetycznych hormonów taczycy jest zazwyczaj proste, bezpieczne i efektywne.

Tarczyca jest niedużym gruczołem, o kształcie motyla, zlokalizowanym na szyi. Tarczyca produkuje i wydziela do krwi ważne dla życia hormony: T3 (trójodotyroninę) i T4 (tyroksynę). Hormony tarczycy reguluja aktywność procesów metabolicznych, które toczą się w organizmie, takich jak: spalanie tłuszczów i cukrów, utrzymanie temperatury ciała, czy synteza białek.

 

Objawy niedoczynności tarczycy

Nasilenie dolegliwości związanych z chorobą zależy zwykle od stopnia niedoboru hormonów tarczycy. Często objawy narastają powoli, nawet na przestrzeni kilku lat. Do najczęściej zgłaszanych dolegliwości zalicza się:

– Zmęczenie
– Zmniejszona tolerancja na zimno
– Zaparcia
– Sucha skóra
– Przyrost masy ciała
– Opuchnięcie twarzy
– Chrypka
– Osłabienie siły mięśniowej
– Podwyższone stężenie cholesterolu we krwi
– Tkliwość, ból i wzmożona sztywność mięśni
– Ból, sztywność i obrzęk stawów
– Nieregularne, obfite miesiączki
– Wypadanie włosów
– Wolna czynność serca
– Depresja
– Problemy z pamięcią

W miarę upływu czasu, przy braku substytucji hormonalnej, objawy stają się bardziej nasilone i dokuczliwe. Ciagła stymulacja tarczycy do uwalniania większej ilości hormonów prowadzi do powiększenia gruczołu (wole). Skrajna postać niedoczynności tarczycy, tzw. obrzęk śluzakowaty może stanowić zagrożenie dla życia. Do objawów należą: niskie ciśnienie tętnicze krwi, spadek napędu oddechowego, obniżenie temperatury ciała, areaktywność lub śpiączka.

 

Przyczyny niedoczynności tarczycy

Niedoczynność tarczycy pojawia się, kiedy gruczoł nie produkuje wystarczającej ilości hormonów. Ma na to wpływ szereg czynników, wśród których należy wymienić:

– Zaburzenia autoimmunologiczne – to stan, w którym organizm produkuje przeciwciała skierowane przeciwko własnym tkankom. Choroba Hashimoto jest przykładem sytuacji, w której proces autoimmunologiczny toczy się w tarczycy. Obecność przeciwciał upośledza zdolność tarczycy do produkcji hormonów.
– Leczenie nadczynności tarczycy, zwłaszcza terapia radiojodem lub lekami przeciwtarczycowymi
– Stan po częściowym lub całkowitym usunięciu tarczycy
– Stan po radioterapii w obrebie głowy i szyi
– Inne lekki, np. lit

 

Wśród rzadszych przyczyn niedoczynności tarczycy wymienia się:

– Wada wrodzona polegająca na niewykształceniu się tarczycy. Może mieć charakter dziedziczny. Dzieci z tą postacią niedoczynności tarczycy nie prezentują zaburzeń bezpośrednio po urodzeniu. W wielu krajach (w tym w Polsce) prowadzi się badania przesiewowe noworodków pod tym kątem.
– Niedoczynność przysadki mózgowej – to stan, w którym przysadka nie produkuje wystarczającej ilości hormonu stymulującego tarczycę (TSH) do działania
– Ciąża – niedoczynność tarczycy zdarza się w trakcie lub po porodzie i jest związana z obecnością przeciwciał przeciwtarczycowych. Nie leczona niedoczynność tarczycy zwiększa ryzyko poronienia, porodu przedwczesnego, stanu przedrzucawkowego. Prowadzi do opóźnienia rozwoju płodu.
– Niedobór jodu

 

Czynniki ryzyka niedoczynności tarczycy:

Niedoczynność tarczycy może się rozwinąć w każdym wieku i bez względu na płeć. Wyodrębniono jednak grupy ryzyka, u których szansa na wystąpienie choroby jest większa. Należą tutaj:

– Kobiety po 60 r.ż.
– Pacjenci z chorobami autoimmunologicznymi
– Osoby, których krewni I-stopnia mają zdiagnozowaną chorobę autoimmunologiczną
– Pacjenci po leczeniu jodem radioaktywnym lub lekami przeciwtarczycowymi
– Pacjenci po radioterapii w obrębie głowy lub szyi
– Pacjenci po częściowym usunięciu tarczycy
– Ciężarne i położnice w przeciągu 6 miesięcy od porodu

 

Powikłania

Nieleczona niedoczynność tarczyc może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych, w tym:

–  Powstanie wola – jest związane z ciągłą stymulacją tarczycy do produkcji większej ilości hormonów. Najczęstszą przyczyną wola jest autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto). Powiększona tarczyca jest widoczna na szyi i stanowi defekt estetyczny, może jednak upośledzać połykanie (ucisk na przełyk) i oddychanie (ucisk na tchawicę).
–  Choroba serca – niedoczynność tarczycy wiąże się z upośledzeniem metabolizmu cholesterolu i wzrostem stężenia cholesterolu frakcji LDL we krwi. Długotrwały niedobór hormonów tarczycy może skutkować powiększeniem sylwetki serca i niewydolnością serca.
–  Osłabienie funkcji umysłowych i depresja
– Uszkodzenie nerwów obwodowych, które objawia się mrowieniem, drętwieniem i bólem w obszarze uszkodzenia. Może prowadzić do osłabienia siły mięśniowej i utraty kontroli nad mięśniami.
– Niepłodność – niskie stężenie hormonów tarczycy wpływa niekorzystnie na proces owulacji. Obecność autoprzeciwciał dodatków upośledza płodność. Terapia suplementacyjna hormonami tarczycy jest zwykle niewystarczająca do uregulowania tych zaburzeń.
– Wady wrodzone – obserwuje się częściej u dzieci matek z niewyrównaną w ciąży czynnością tarczycy. Dzieci takie mają większe ryzyko poważnych zaburzeń rozwoju fizycznego i umysłowego. Wczesna diagnoza i podjęcie leczenia daje dużą szansę na zminimalizowanie problemu.

Centrum Zdrowia FitMedica zaprasza na konsultacje do wybitnych specjalistów w dziedzinie endokrynologii, kardiologii i neurologii.
W naszej placówce oferujemy także wysokiej jakości badania ultrasonograficzne.

Dowiedz się więcej:

Dobry endokrynolog Warszawa​

Endokrynologia jest dziedziną medycyny, która zajmuje się zaburzeniami gruczołów wydzielania wewnętrznego. Gruczoły te stanowią element układu endokrynnego, w…

Endokrynolog dziecięcy

W FitMedica zapraszamy do skorzystania z konsultacji z endokrynologiem dziecięcym. Trzeba pamiętać, że choroby endokrynologiczne, występujące w rodzinie,…

Nadczynność tarczycy

Nadczynność tarczycy To stan, w którym tarczyca produkuje zwiększoną ilość hormonów. Wpływa to znacząco na przyspieszenie metabolizmu i…