Reaktywne zapalenie stawów 

Reaktywne zapalenie stawów (zwane również jako choroba Reitera) jest chorobą reumatyczną, która jest ciężka do zdiagnozowania. Sprawdź, czym dokładnie objawia się ta przypadłość, jakie są jej przyczyny oraz jak wygląda leczenie.

Reaktywne zapalenie stawów – czym jest?

Reaktywne zapalenie stawów – to ból i obrzęk stawów pojawiający się w trakcie lub po infekcji, często przewodu pokarmowego, dróg moczowych lub narządów płciowych. Przypadłość ta zalicza się zarówno chorób układowych, jak i reumatycznych. Obejmuje zwykle stawy kolanowe, skokowe i drobne stawy stopy. Może dotyczyć również spojówek, cewki moczowej (zespół Reitera) lub skóry. Co ważne – reaktywne zapalenie stawów jest nierozerwalnie połączana z występowaniem nieropnego stanu zapalnego. Podczas występowania choroby mogą pojawić się także różne objawy ze strony innych narządów oraz układów.

Objawy reaktywnego zapalenia stawów 

Reaktywne zapalenie stawów objawy są różne. Głównym jest jednak ból i obrzęk jednego lub kilku stawów. Co ważne – reaktywne zapalenie jest niesymetryczne. Oznacza to, że występuje na jednej kończynie. Pomimo tego ból odczuwalny może być dodatkowo w takich miejscach jak m.in. plecy, pośladki czy nawet pięty. Choroba rozpoczyna się najczęściej 1-3 tygodni po infekcji. W czasie trwania reaktywnego zapalenia stawów dominują:

• ból i sztywność stawów kolanowych, skokowych, drobnych stawów stopy, dolegliwości mogą obejmować pięty, okolice pośladków i dolny odcinek kręgosłupa
• zapalenie spojówek,
• zapalenie cewki moczowej, trudności z oddawaniem moczu, zapalenie gruczołu krokowego lub szyjki macicy,
• owrzodzenia jamy ustnej,
• wysypki skórne,
• obrzęk palców u nóg lub rąk,
• obrzęki innych stawów.

Czynniki ryzyka reaktywnego zapalenia stawów

Reaktywne zapalenie stawów może dosięgnąć każdego. Istnieją jednak pewne czynniki, które podnoszą ryzyko zachorowania. Wśród nich znajdują się m.in. wiek, płeć czy predyspozycje genetyczne.

• Wiek – choroba dotyczy częściej osób między 20-40 r.ż.
• Płeć – kobiety i mężczyźni z podobną częstością prezentują objawy w odpowiedzi na infekcje przewodu pokarmowego. Mężczyźni są bardziej podatni na zachorowanie po infekcjach przenoszonych drogą płciową
• Predyspozycje genetyczne – cząsteczka B27 obecna na powierzchni leukocytów zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania. Warto jednak podkreślić, że wiele osób z tym antygenem nigdy nie doświadcza zapalenia stawów.

Przyczyny reaktywnego zapalenia stawów

Wystąpienie objawów jest związane z przebyciem infekcji, najczęściej bakteryjnej w obrębie przewodu pokarmowego lub dróg moczowych. Do patogenów, których obecność wiąże się zwykle z zapaleniem stawów, należą:

• chlamydia, 
• salmonella,
• shigella,
• yershinia,
• campylobacter.

Reaktywne zapalenie stawów nie jest chorobą zakaźną. Tylko mały odsetek pacjentów z zakażeniem tymi patogenami rozwija zapalenie stawów.

Badania diagnostyczne a reaktywne zapalenie stawów

Do prawidłowego zdiagnozowania reaktywnego zapalenia stawów nie wystarczy podstawowy wywiad lekarski. Aby wykluczyć lub potwierdzić chorobę, należy wykonać szereg badań, w skład których wchodzą:

• • badania laboratoryjne – ten rodzaj badań wykonywany jest z krwi i moczu; testy genetyczne umożliwiają wykryć obecność antygenu HLA-B27,
  • badania mikrobiologiczne – są w stanie wykryć, czy dana osoba była zarażona patogenem; dobierane są indywidualnie pod pacjenta,
  • badania płynu stawowego – wykonywane są najczęściej po to, aby wykluczyć inne przyczyny zapalenia stawów,
  • badania obrazowe (RTG, rezonans magnetyczny).
•  

Leczenie reaktywnego zapalenia stawów

W razie infekcji lekarz może przepisać antybiotyk. Objawy zapalenia stawów łagodzi podanie: niesteroidowych leków przeciwzapalnych, kortykosterodów w postaci iniekcji dostawowej lub rzadziej leki stosowane typowo w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów, w tym leki biologiczne. Istotną rolę odgrywa fizjoterapia. Ćwiczenia wzmacniają siłę mięśni i poprawiają elastyczność stawów. Reaktywne zapalenie stawów leczenie może być prowadzone również przy użyciu m.in.:

• niesteroidowych leków przeciwzapalnych takich jak np. aspiryna czy ibuprofen – jest to podstawa leczenia w początkowej fazie schorzenia,
• glikokortykosteroidów – stosowane są one jako wstrzyknięcia dostawowe lub w postaci doustnej; ważne jest to, aby nie podawać ich częściej niż raz na miesiąc, ponieważ mocno obciążają.

Reaktywne zapalenie stawów jest chorobą, która występuje u od 1% do 4% pacjentów, którzy w przeszłości przeszli infekcje drobnoustrojami będącymi potencjalnym powodem wystąpienia tego schorzenia. Jak długo trwa reaktywne zapalenie stawów? Objawy choroby z reguły ustępują maksymalnie w ciągu dwunastu miesięcy – zarówno u osób, które mają słabsze objawy, jak i tych, u których wystąpiły silniejsze dolegliwości.

Powikłania po reaktywnym zapaleniu stawów

Większość osób, których dotyka reaktywne zapalenie stawów, po minięciu objawów wraca do pełni zdrowia. Zdarzają się jednak przypadki, w których dochodzi do rozwinięcia:

• przewlekłej (powyżej roku) lub nawrotowej formy reaktywnego zapalenia stawów; powikłania dotykają około od 5% do 20% osób,
• w pewnym stopniu niepełnosprawności ruchowej; dzieje się to w przypadku, gdy choroba ma agresywny przebieg; schorzenie pojawia się u około od 10% do 15% pacjentów,
• zesztywniającego zapalenia kręgosłupa; przypadłość ta rozwija się po 10 latach i występuje u około 20% chorych na reaktywne zapalenie stawów.