Tętniak aorty piersiowej 

Tętniak aorty serca to nic innego jak nadmierne jej poszerzenie. Dolegliwość ta ma różne podłoża i objawy – często zdarza się jednak, że chory nie jest świadomy obecności tętniaka wewnątrz organizmu. Przypadłość ta najczęściej występuje w odcinku brzusznym aorty – zdarza się jednak, że tętniak tworzy się również w odcinku piersiowym. Sprawdź, czym jest i czym objawia się tętniak aorty piersiowej.

Aorta – czym jest?

Aorta jest główną tętnicą, która rozprowadza krew po całym organizmie. Ze względu na przebieg dzieli się na aortę piersiową i brzuszną – zaczyna się ona w lewej komorze serca, przebiega przez klatkę piersiową i kończy aż w jamie brzusznej. Aorta jest największą tętnicą w organizmie człowieka i odpowiedzialna jest za zaopatrywanie narządów w krew. Dodatkowo dzięki budowie swoich ścian nieustannie reguluje i utrzymuje prawidłowe ciśnienie tętnicze w krwi.

Nie bez powodu aorta ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej pracy oraz utrzymania życia człowieka. Poza podstawową funkcją, którą jest transport krwi do innych naczyń krwionośnych w ciele, tętnica główna odpowiada również za regulację ciśnienia tętniczego. Dlatego tak ważne jest regularna profilaktyka tętniaka aorty, która pozwoli uniknąć lub – wykryć we wczesnym etapie zaburzenia prowadzące do pogorszenia stanu zdrowia.

Tętniak aorty – co to jest?

Tętniak aorty to miejsce, w którym ściana tętnicy ma zmniejszoną wytrzymałość i ulega rozciągnięciu pod naporem przepływającej krwi. Aby mówić o tętniaku, poszerzenie aorty musi przekroczyć więcej niż 50% jej optymalnego rozmiaru. Tętniak na aorcie może występować tak naprawdę w dowolnym miejscu tętnicy. Czasami dochodzi do oddzielenia się warstwy wewnętrznej od reszty ściany tętnicy, a do światła utworzonego kanału wpływa krew, jest to tzw. rozwarstwienie aorty, które może towarzyszyć tętniakowi. Duże lub szybko powiększające się tętniaki stwarzają ryzyko pęknięcia. Leczenie zależy więc od wielkości zmiany i tempa jej narastania. Może się ograniczyć do obserwacji, lub operacji w trybie planowym i pilnym.

Można sklasyfikować różne rodzaje tętniaków w zależności od zlokalizowania ich na konkretnej długości odcinka aorty. Przy takim założeniu można spotkać się z m.in.:

• Tętniakiem aorty piersiowej – zlokalizowanym we fragmencie tętnicy przebiegającej pomiędzy klatką piersiową a przeponą.

   

• Tętniakiem aorty piersiowo-brzusznej – zlokalizowanym we fragmencie tętnicy przebiegającej od przepony do brzucha.

   

• Tętniakiem aorty brzusznej – zlokalizowanym we fragmencie tętnicy przebiegającej w części jamy brzusznej. Wystąpienie tętniaka w tej części ciała występuje u pacjentów najczęściej.

Objawy tętniaka aorty piersiowej

Tętniaki aorty piersiowej zazwyczaj zwiększają swoją średnicę stopniowo i powoli, nie dając przez długi czas żadnych objawów. Trudno jednak przewidzieć tempo wzrostu tętniaka. W miarę powiększania się tętniaka część pacjentów odczuwa różne dolegliwości. Tętniak aorty objawy mogą przybrać formę:

• bólów w klatce piersiowej,
• bólów pleców,
• chrypki,
• kaszlu,
• braku powietrza.

Niekiedy występujące objawy mogą świadczyć o nagłym pogorszeniu stanu zdrowia, który wiąże się ze zmianą formy tętniaka aorty. W takim przypadku z tętniaka prawdziwego powstaje tętniak rozwarstwiający, który przyczynia się do oddzielenia warstwy wewnętrznej aorty od ich ścian, dzięki czemu do światła utworzonego kanału wpływa krew. Jeśli tętniak pęka lub dochodzi do rozwarstwienia ściany aorty może pojawić się m.in.:

• nagły, silny ból w klatce piersiowej lub ból pleców,
• ból w okolicy żuchwy, szyi lub ramienia,
• ból, który promieniuje do pleców,
• duszność,
• niskie ciśnienie tętnicze krwi,
• zasłabnięcie lub utrata przytomności,
• kłopoty z połykaniem,
• osłabienie lub porażenie kończyn, trudności z mówieniem lub inne objawy udaru.

Pękający tętniak i rozwarstwienie aorty to stany bezpośredniego zagrożenia, które wymagają natychmiastowej pomocy lekarskiej! Jeśli podejrzewasz u siebie obecność tętniaka aorty, zgłoś się do lekarza, który pokieruje Cię na dalsze badania diagnostyczne. W przypadku, gdy występują u Ciebie objawy związane z rozwarstwieniem tętniaka, niezwłocznie zadzwoń po wsparcie pogotowia ratunkowego.

Pacjenci z zespołem Marfana, lub innymi chorobami tkanki łącznej, dwupłatkową zastawką aortalną i wywiadem rodzinnym tętniaka aorty mogą być kierowani przez swoich lekarzy na okresowe badanie USG aorty.

Przyczyny tętniaka aorty piersiowej

Za powstanie tętniaka aorty w głównej mierze odpowiada osłabienie ścian naczyń krwionośnych, które bez rozpoznania stale następuje i prowadzi do poszerzenia tętnicy (i w konsekwencji również pęknięcia). Nie zawsze jednak można łatwo zdiagnozować, dlaczego u części społeczeństwa choroba się rozwija, natomiast u innych nie. Mówi się, że na rozwój tętniaka aorty wpływ mogą mieć czynniki zapalne oraz miejscowe reakcje organizmu z autoagresji, mniejsza ilość warstw elastyczny czy wzmożony przepływ krwi w okolicy tętnicy brzusznej.

Wśród czynników sprawczych powstawania tętniaków aorty należy wymienić:

• miażdżycę tętnic,
• predyspozycje genetyczne – pacjenci z chorobami tkanki łącznej, takimi jak zespół Marafana, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Loeysa-Dietza mają zwiększone ryzyko tętniaka aorty piersiowej,
• choroby zapalne naczyń, w tym olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, czy choroba Takayasu,
• dwupłatkową zastawkę aortalną,
• nieleczone kiła lub salmonella,
• urazowe uszkodzenie aorty – zdarzają się przy upadkach z wysokości albo wypadkach na motocyklu.

Czynniki ryzyka tętniaka aorty piersiowej 

Na wystąpienie tętniaka aorty piersiowej (oraz brzusznej) narażeni są szczególnie mężczyźni. Istnieją jednak również inne czynniki ryzyka, które podnoszą prawdopodobieństwo wystąpienia tej dolegliwości. Należą do nich:

• wiek – tętniaki aorty piersiowej zdarzają się częściej u osób po 65. roku życia
• zażywanie tytoniu,
• wysokie ciśnienie tętnicze krwi,
• miażdżyca tętnic,
• występowania tętniaka aorty u członków najbliższej rodziny,
• choroby tkanki łącznej, takie jak: zespół Marafana, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Loeysa-Dietza.

Aby zapobiec występowaniu tętniaków aorty, należy dbać o zdrowie – wizyty u kardiologa czy szczególnie przez prawidłowe utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi oraz cholesterolu.

Pęknięcie tętniaka aorty piersiowej – czym się objawia?

Do objawów charakterystycznych, które mogą wskazywać na dysfunkcję w obrębie tętnicy głównej, jest uczucie pulsowania w brzuchu oraz długotrwałego bólu w okolicy brzucha lub dolnym odcinku pleców. Pęknięcie tętniaka aorty piersiowej jest wyjątkową sytuacją zagrażającą życiu pacjenta. Wśród objawów jego rozerwania wyróżnia się:

• rozległy i mocny ból w klatce piersiowej,
• ogólne osłabienie organizmu,
• przyspieszenie pracy serca,
• duży spadek ciśnienia krwi,
• w szczególnych sytuacjach utrata przytomności.

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka

Jak już zostało wspomniane wyżej – zdarza się, że pacjenci nie zdają sobie obecności z tętniaka wewnątrz organizmu. Większość przypadków występowania tej dolegliwości diagnozowana jest przypadkowo przy okazji wykonywania innych badań. Diagnostyka tętniaka aorty piersiowej jest jednak skomplikowana i wymaga odpowiedniego podejścia. Najczęściej wykorzystywanym badaniem diagnostycznym jest echo serca oraz tomografia komputerowa.

Leczenie tętniaka aorty piersiowej – jak wygląda?

Leczenie tętniaków aorty piersiowej zaczyna się od obserwacji (w przypadku, gdy tętniak jest jeszcze mały). Okresowe kontrole pozwalają stwierdzić, czy i o ile tętniak się powiększa. W tej fazie leczenia lekarz oprócz obserwacji dolegliwości może dodatkowo przepisać odpowiednie leki na obniżenie ciśnienia krwi, które zmniejszają nacisk wywierany na tętniak. Inną sytuacją jest, to gdy tętniak w szybkim tempie przybiera na rozmiarach. W tym stanie istnieje ryzyko jego pęknięcia (rozerwania), przez co lekarz zleca leczenie zapobiegające rozerwaniu aorty. Obecnie istnieją dwie metody leczenia tętniaków aorty piersiowej:

• otwarta operacja naprawcza,
• wewnątrznaczyniowy zabieg naprawczy.

Centrum Zdrowia Fitmedica oferuje najwyższej jakości badania USG, w tym naczyniowe. Zapraszamy na konsultacje do wybitnych specjalistów w dziedzinie chorób serca i naczyń!